Fara í efni

Deiliskipulag, Gilsárvirkjun

Málsnúmer 202401135

Vakta málsnúmer

Umhverfis- og framkvæmdaráð Múlaþings - 169. fundur - 01.12.2025

Í upphafi dagskrárliðar nr 6. vakti Ásdís Hafrún Benediktsdóttir (ÁHB) máls á vanhæfi sínu undir málsliðum 6. og 7. ÁHB gerði grein fyrir vanhæfi sínu og bar JB upp tillögu til atkvæðagreiðslu. Vanhæfið var samþykkt samhljóða og vék ÁHB af fundi við umræðu og afgreiðslu málanna.

Fyrir liggur tillaga að nýju deiliskipulagi vegna Gilsárvirkjunar í Eiðaþinghá, dags. 27. nóvember 2025. Skipulagsáætlunin er unnin af EFLU fyrir hönd Orkusölunnar sem er framkvæmdaraðili.
Eftirfarandi tillaga lögð fram:
Umhverfis- og framkvæmdaráð samþykkir að fyrirliggjandi skipulagsáætlun verði kynnt í samræmi við 4. mgr. 40. gr. skipulagslaga. Málinu er vísað til heimastjórnar Fljótsdalshéraðs til staðfestingar.

Samþykkt samhljóða.

Heimastjórn Fljótsdalshéraðs - 64. fundur - 04.12.2025

Fyrir liggur tillaga að nýju deiliskipulagi vegna Gilsárvirkjunar í Eiðaþinghá, dags. 27. nóvember 2025. Skipulagsáætlunin er unnin af EFLU fyrir hönd Orkusölunnar sem er framkvæmdaraðili.
Á fundi umhverfis- og framkvæmdaráðs 1.12. 2025 var eftirfarandi bókað:
Umhverfis- og framkvæmdaráð samþykkir að fyrirliggjandi skipulagsáætlun verði kynnt í samræmi við 4. mgr. 40. gr. skipulagslaga. Málinu er vísað til heimastjórnar Fljótsdalshéraðs til staðfestingar.
Eftirfarandi tillaga lögð fram:
Heimastjórn Fljótsdalshéraðs staðfestir afgreiðslu frá 169. fundi umhverfis- og framkvæmdaráðs þar sem samþykkt var að kynna fyrirliggjandi skipulagsáætlun í samræmi við 4. mgr. 40. gr. skipulagslaga.

Heimastjórn Fljótsdalshéraðs leggur til að vinnslutillaga deiliskipulagsins verði uppfærð með hliðsjón af áliti Skipulagsstofnunar um umhverfismat framkvæmda, frá 12.11. 2025, með hliðsjón af áhrifum framkvæmda á náttúru og dýralíf.

Samþykkt samhljóða með handauppréttingu.

Umhverfis- og framkvæmdaráð Múlaþings - 173. fundur - 02.02.2026

Kynningu vinnslutillögu vegna nýs deiliskipulags Gilsárvirkjunar lauk þann 13. janúar síðastliðinn. Fyrir liggur samantekt á umsögnum sem bárust ásamt viðbrögðum við þeim.
Janframt liggur fyrir skipulagstillaga til auglýsingar, dags. 28. janúar 2026, sett fram í greinargerð og á uppdrætti.
Eftirfarandi tillaga lögð fram:
Í upphafi máls vöktu Ásdís Hafrún Benediktsdóttir (ÁHB) og Þórhallur Borgarson (ÞB) máls á vanhæfi sínu undir málslið 7. ÁHB og ÞB gerðu grein fyrir vanhæfi sínu og bar JB upp tillögu til atkvæðagreiðslu. Vanhæfið var samþykkt samhljóða og véku ÁHB og ÞB af fundi við umræðu og afgreiðslu málsins.

Umhverfis- og framkvæmdaráð samþykkir fyrirliggjandi skipulagstillögu og leggur til við heimastjórn Fljótsdalshéraðs að hún verði auglýst í samræmi við 41. gr. skipulagslaga.

Samþykkt með 3 atkvæðum, 2 á móti (PH og ÞÓ).

Fulltrúar V-lista lögðu fram eftirfarandi bókun:
Fulltrúar VG hafa fram að þessu stutt skoðun á mögulegri Gilsárvirkjun. Fyrirliggjandi gögn nú eru hins vegar svo andstæð hag náttúru og sérlega vatnalífríkis að óábyrgt er að styðja þennan virkjunarkost. Forsenda þess að geta mögulega stutt frekari skoðun virkjunar í Gilsá er að Orkusalan ehf. leggi fram verndaráætlun vegna hins staðbundna laxastofns með ekki síst nákvæmri skilgreiningu mótvægisaðgerða og áhrifa þeirra eða hreinlega aðra valkosti til virkjunar í ánni.
Að baki þessu mati okkar liggur sérstaklega álit Skipulagsstofnunar um umhverfismat virkjunarinnar dags. 12.11. 2025. Það álit er um MJÖG afgerandi hvað varðar ógn Gilsárvirkjunar við náttúru og lífríki. Umsögnin verður ekki túlkuð með öðrum hætti en að áformuð virkjun, að meðtöldum valkosti B, hafi í för með sér alvarlegar og óafturkræfar neikvæðar afleiðingar fyrir lífríki í ánni og ekki er hægt að treysta á að mögulegar enn óskilgreindar mótvægisaðgerðir, breyti því nægilega. Stofnunin segir m.a. "...þær breytingar sem verða á búsvæðum vatnalífvera í Gilsá neðan stöðvarhúss við dægurmiðlun kunni að leiða til þess að laxastofn árinnar nái ekki að viðhalda sér lengur. Að mati Skipulagsstofnunar felur það í sér óafturkræft tap á líffræðilegri fjölbreytni, enda gengur það gegn verndarmarkmiðum laga um náttúruvernd auk þess sem um er að ræða tegund sem flokkuð er í yfirvofandi hættu á válista Alþjóða náttúruverndarsambandsins (IUCN)3." Enn fremur segir að Skipulagsstofnun telji "að áhrifin geti verið verulega neikvæð, einkum á svæðum næst stöðvarhúsi en viðbúið er að neikvæðra áhrifa muni gæta allt til árósa þar sem Selfljót rennur út í Héraðsflóa. Telur stofnunin að valkostur B geti einnig haft verulega neikvæð áhrif neðan stöðvarhúss þó áhrif hans verði heldur minni en aðalvalkostar."
Þá skal, með vísan í framangreint, áréttað að báðum valkosum núverandi virkjunaráforma munu vafalítið fylgja neikvæð áhrif á afkomu þeirra sem hafa haft tekjur af veiði og sömuleiðis neikvæð áhrif á upplifun þeirra sem veiða á svæðinu. Hvoru tveggja þessi áhrif ná langt út fyrir áformað virkjunarsvæði.

Heimastjórn Fljótsdalshéraðs - 66. fundur - 05.02.2026

Kynningu vinnslutillögu vegna nýs deiliskipulags Gilsárvirkjunar lauk þann 13. janúar síðastliðinn. Fyrir liggur samantekt á umsögnum sem bárust ásamt viðbrögðum við þeim.
Janframt liggur fyrir skipulagstillaga til auglýsingar, dagsett 28. janúar 2026, sett fram í greinargerð og á uppdrætti.

Á fundi umhverfis- og framkvæmdaráðs 2. febrúar 2026 var eftirfarandi bókað: Umhverfis- og framkvæmdaráð samþykkir fyrirliggjandi skipulagstillögu og leggur til við heimastjórn Fljótsdalshéraðs að hún verði auglýst í samræmi við 41. gr. skipulagslaga.
Eftirfarandi tillaga lögð fram:
Heimastjórn Fljótsdalshéraðs samþykkir að fyrirliggjandi skipulagstillaga vegna Gilsárvirkjunar verði auglýst í samræmi við 41. gr. skipulagslaga. Heimastjórn leggur sérstaka áherslu á, með tilliti til lífríkis árinnar, að skýrt sé að lágmarksrennsli í ánni verði tryggt allt árið um kring.

Samþykkt samhljóða með handauppréttingu.
Getum við bætt efni þessarar síðu?