Dagana 26.–28. maí fóru fulltrúar hafna Múlaþings til Reykjavíkur á ráðstefnu á vegum Cruise Europe. Á slíkum ráðstefnum gefst starfsfólki hafnanna tækifæri til að efla tengslanet sitt við aðila í skemmtiferðaskipaiðnaðinum, hvort sem um ræðir fulltrúa annarra hafna, skemmtiferðaskipafyrirtækja, ferðaskrifstofa eða aðra tengda aðila.
Fyrirsjáanleiki og stöðugleiki
Á fyrsta degi ráðstefnunnar var morgunverðarfundur á vegum CLIA, alþjóðasamtaka aðila í skemmtiferðaskipaiðnaðinum. Á fundinum var farið yfir helstu áskoranir sem blasa við greininni á Íslandi.
Þar tóku ýmsir aðilar til máls og áttu þeir það allir sameiginlegt að nefna nýlega löggjöf sem kveður á um innviðagjald og afnám tollafrelsis. Hvor tveggja leggur auknar álögur á skipin og þar með farþega þeirra. Breytingarnar voru lagðar á með svo litlum fyrirvara að skemmtiferðaskipafyrirtækin gátu ekki innheimt kostnaðinn af farþegum sem þegar höfðu bókað og jafnvel greitt fyrir ferðir sínar.
Því féllu háar upphæðir á félögin sjálf og upplifun þeirra var að hér ríkti ófyrirsjáanleiki og óvissa sem birtist meðal annars í færri bókunum í framhaldinu.
Sýnt var fram á með tölulegum gögnum að sá samdráttur sem nú á sér stað í greininni hér á landi sé nánast einsdæmi og megi rekja beint til þessara breytinga.
Dagmar Ýr, sveitar- og hafnarstjóri Múlaþings, tók til máls á fundinum og sagði meðal annars:
„Fyrir Reykjavík hefur ein niðurfelld skipakoma vissulega áhrif. En fyrir smærra samfélag getur hún haft áhrif á heilan dag í atvinnulífinu.
Þetta á sérstaklega við um Borgarfjörð eystri og Djúpavog.
Þar getur jafnvel hófleg fækkun skipakoma haft veruleg áhrif á fyrirtæki og íbúa. Þegar skipakoma fellur niður er það ekki bara tala sem breytist í töflu. Það þýðir færri viðskipti fyrir verslanir og veitingastaði, færri verkefni fyrir leiðsögumenn og akstursaðila, minni tekjur fyrir menningarstarfsemi og færri atvinnutækifæri yfir ferðamannatímann.“
Dagmar ítrekaði þó, eins og aðrir sem til máls tóku, að greinin gæti, og ætti, að greiða fyrir aðgang að þeim innviðum sem hún notar. Það þurfi hins vegar bæði fyrirsjáanleika og stöðugleika þegar teknar eru ákvarðanir um slíka gjaldtöku. Það má í raun segja að fyrirsjáanleiki og stöðugleiki hafi verið einkunnarorð fundarins.
Samvinna og samtal
Annan dag ráðstefnunnar voru svæðafundir þar sem ráðstefnugestum var skipt upp eftir staðsetningu. Múlaþing sat því fund Íslands, Noregs og Færeyja.
Á fundinum var farið yfir ýmis praktísk atriði svæðaráðsins, svo sem kynningu nýrra meðlima, helstu fréttir frá ráðinu og meðlimum þess, samvinnu og stefnumörkun, ásamt helstu áskorunum svæðisins.
Þá ræddu hafnirnar möguleika á vetrarpökkum sem gætu lengt tímabilið á svæðinu og hvernig þær gætu stutt og styrkt hvor aðra með slíkri samvinnu.
Að svæðafundum loknum komu öll svæðin saman þar sem meðal annars var farið yfir ársreikning, komandi tíma og kosið um sæti í stjórn. Þá fóru sjálfbærni- og markaðsteymi Cruise Iceland yfir helstu verkefni sín frá síðasta fundi.
Aðalheiður heiðruð fyrir störf sín
Það sem stóð sérstaklega upp úr fyrir starfsfólk hafna Múlaþings á fundinum var þegar Aðalheiður Borgþórsdóttir var kölluð á svið, en hún lætur af störfum hjá höfninni á næstu vikum.
Hún var heiðruð og henni þakkað fyrir mikilvægt og ötult starf í þágu hafna á Austurlandi og Íslandi í heild í samstarfi við Cruise Europe.
Þegar Aðalheiður hóf störf við höfnina á Seyðisfirði fyrir um það bil 20 árum síðan var eitt af hennar fyrstu verkefnum að leita leiða til að efla samskipti hafnarinnar við ólíka hagsmunaaðila og byggja upp dýrmætt tengslanet sem hafnir Múlaþings njóta enn góðs af í dag.
Sveitarfélagið þakkar Aðalheiði einnig fyrir hennar framlag til hafnanna og ferðaþjónustu á svæðinu á síðustu áratugum.
Erindi um þróun greinarinnar
Þriðja og síðasta daginn sem starfsfólk Múlaþings sótti voru flutt ýmiss konar erindi þar sem farið var yfir málefni sem nýtast höfnunum, ferðaskrifstofum og öðrum sem tengjast greininni.
Til dæmis var fjallað um alþjóðleg efnahagsáhrif greinarinnar í Evrópu, hvernig skipuleggja skuli ferðir út frá ólíkum þörfum gesta, viðkomustaða og árstíða, hvernig leiðangursskip skera sig frá stærri skemmtiferðaskipum, hag viðkomustaða af komu skipanna og svo mætti lengi telja.
Starfsfólk hafna Múlaþings sneri heim vel nestað og með ýmsa punkta til að vinna áfram með á höfninni og í samvinnu við aðra, enda er ekki hægt að taka á móti gestum skemmtiferðaskipa án náinnar samvinnu við nærsamfélagið, hvort sem það eru aðilar í verslun og þjónustu, ferðamálaiðnaðinum, innan stjórnsýslunnar eða viðbragðsaðilar.
Austurland heimsótt
Það má segja að núna í vikunni sé svo lokapunkturinn hjá einhverjum af þeim ferðaþjónustuaðilum sem sóttu ráðstefnuna. Hluti hópsins hefur verið á ferð um landið undanfarna daga til að kynna sér þá áfangastaði sem hægt er að heimsækja hringinn í kringum landið.
Hópurinn kom við á Austurlandi 2. júní og fékk smjörþefinn af þeirri frábæru afþreyingu og þeim dýrindis kræsingum sem landshlutinn hefur upp á að bjóða.
Allir um borð
Hafnir Múlaþings og aðilar tengdir greininni eru tilbúnir að taka á móti gestum og áhöfnum skipanna. Uppgangur er í greininni og Ísland hefur mikið vægi sem áfangastaður, ekki síst staðir fjarri Keflavíkurflugvelli þar sem hafnirnar gera þá aðgengilegri.
Nú skiptir meginmáli að stjórnvöld taki skrefið með greininni og ekki síst með þeim samfélögum sem eiga nánast allt sitt undir því að greinin blómstri. Það gerist eingöngu með fyrirsjáanleika, stöðugleika og samráði við greinina sjálfa.
